Siirt

Halk Şiiri ve Ozanlar : Antolojilerde yöreden yetişmiş halk ozanlarının ürünlerine rastlanmamaktadır. Karma toplumsal yapı ve dil özellikleri, bunun en önemli etkenlerindendir.

Maniler : Siirt’te mani söyleme geleneği, öbür illerde olduğu gibi canlı ve yaygın değildir. Düğünlerde mani okuyucu kadınlar gelince, güveye ve kardeşlerine maniyi andıran arapça dörtlükler söyler. Bunlar daha çok bahşiş alma amacıyla söylenmiş övgüler niteliğindedir. Mani okuyucuların gün geçtikçe azalması, söylenen dörtlüklerin sürekli tekrarlanarak cazipliğini yitirmesi sonucu, bu gelenek ortadan kalkmış gibidir.

Siirt’te Kullanılan Atasözleri ve Deyimler : - İş na ehline verilmesin. - Akşam yağmurundan korkan, ikindiden tedbir alır. - Siyah köpek beyaz olmaz. - Söylemek adettir, gelse minnettir, gelmese devlettir. - Fakire nerden, zengine güle güle. - Çömlekçi kırık tastan su içer. - Deve besleyen kapısını geniş tutar. - Tilkinin bağladığı aslanı fare çözer. - Öküz yere düşünce bıçaklar bilenir. - Danışacak adam bulamayan, taşa danışsın. - Cumartesi-Pazar çalış, muhtaç olmamaya alış. - Dostumu tanıyana kadar, ömrüm son buldu. - Allah cahili, amir yapmasın. - Kıçında donu yok, canı paça istiyor. - Bilen bilir, bilmeyen bir tutam mercimek sanır. - Vadi tenha olunca, tilki vali olur. - Yazık o beldeye ki, amiri çocuk olsun. - Testiyi başaşağı dönder, kız anasına benzer, - Bazı musibet güldürür, bazısı ağlatır. - Hiç yoktan, bir fırt su da iyidir. - Nefsi uğruna hapsi boyladı. - Galip gelenin babası, Halep’e gitmiş. - Borç, göz ağrısından beterdir. - Alacaklı borçlusunu boğmaz. - Kötümserlik karartır, saadet aydınlatır. - İbrik efendi oldu, süpürge hanım. - At gelmeden yemini hazırladı. - Sadık dost arıyorum, dar günler için. - Ölüm olmasa darlık devam etmez. - On kişi bir arada, bir fare öldüremedi. - Her darlığın sonunda, ferahlık vardır. - Allah, “kalk beraber kalkayım” demiş, “yatta boğazına dökeyim” dememiş. - Ayaklarının kıymetini bilmeyen, ellerini yorar. - Allah erik vermiş, dişi olmayan ağza.

Siirt’in Şiirleri : Siirt’li olan Hilmi YAVUZ, doğu şiirlerinde, doğunun hüznünü, acısını dile getirir. Doğunun kalıtıyla başlayan kitapta doğunun sevdaları, ölümleri, kadınları, bebeleri, gurbetleri ve gurbetçileri yer alır. Bu şiirlerde doğunun tarihini, günümüzdeki yaşamını, bu hüzünlü, acı yaşama karşı sorulan soruları verir. “Doğunun Bebeleri” isimli şiirinde doğu, gerçekçi bir görünümle tüm olarak çizilir. Doğunun bebeleri taş bebek değildir acıyı trahom, gündüzü emek, günüyse bir gelecek için kullanır say ki anaları ova, babaları dağ ve emzikleri tüfek Doğuyu derinlemesine bir akışla anlatan bu şiirin ardından şair, “Doğudan Bir Kent” isimli şiirinde Siirt’i betimler. Siirt, doğunun acısını, hüznünü, dününü, bugününü simgeleyen bir kenttir. Siirt, ağaçsız gömütlük çocukluğu doğal kireç bir kent, orda her kuyu bir ermiş kadar su bilir hüzne kil, öfkeye kum bir kent, orda duyguyu doldurur boydan boya zakkum Siirt, rüzgarlı saralı gençliği yol geçen hanı bir kent, korkunun pirinci gibi ayıklar zamanı dilencisi, kör nergis bir kent, ölü bir balı gömer arıya peteksiz Siirt, üzümü ayna yaşlılığı beton laleden bir kent, orda güz bile kurur acıyla birlikte çürür gurbetler yüklükte ve ölüm, bir büyük aile gibi dağılır konaklarında

Kaynak:http://www.siirtmanset.com/kultur-sanat/siirt-kulturu-hakkinda-bilmedikleriniz-h24.html

Siirt çevresinde yapılan yüzey araştırmalarında Cilalı Taş, Bakır, Tunç, Hellenistik, Roma, Bizans ve İslam dönemlerine ait buluntular ortaya çıkmıştır. Kaynak, 3500 yıl öncesine dayandığı söylenen Akabe Yolu'nun bu kentte olduğunu da belirtir.

Şehir İslam egemenliğine 7. yüzyılda girmiştir. Anadolu Selçukluları döneminde bölge önce Artuklu yönetimindeydi. 1129'da yapılan Ulu Camii şehrin ana eseridir ve 1965'te restore edilmiştir. Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran Seferi'yle Osmanlı topraklarına katılan Siirt, Cumhuriyet'e kadar Bitlis sancağına bağlı kalmıştır.

Milli Mücadele'de Müdafaa-i Hukuk Derneği etkin olmuştur; Cemil Aydın Erzurum Kongresi'ne katılıp kararları Siirt şubesine getirmiştir. 1890'lardan itibaren azalan nüfus, yaklaşık 60.000'den 1914'te yaklaşık 30.000'e düşmüştür.

Karayolu
Diyarbakır-Siirt arasında uzanan doğu-batı doğrultulu karayolu ilin en önemli karayolu bağlantısıdır. Otogarın kent merkezine uzaklığı 1 km olup firma servisleri, Belediye Otobüsleri ve Şehir içi minibüsleri ile ulaşılabilir.

Demiryolu
Karayoluna paralel olarak Diyarbakır ve Batman üzerinden gelen demiryolu Kurtalan' da son bulur. İstasyonun kent merkezine uzaklığı 28 km dir.

Havayolu
Özel bir havayolu şirketi tarafından haftanın 2 günü (Salı,Cumartesi) Ankara bağlantılı İstanbula seferler düzenlemektedir.

Siirt'in ekonomisi genel olarak tarım, hayvancılık, el sanatları ve kısmen sanayiye dayanır. En bilinen ürünü Siirt fıstığıdır; coğrafi işaretle tescillidir ve valilik açıklamalarına göre Türkiye'de fıstık üretiminde Siirt birinci sıradadır.

Pervari balı da bilinen bir üründür. Hayvancılıkta kıl keçisi, tiftik keçisi, sığır ve koyun yetiştirilir. Battaniye dokumacılığı da yerel üretimin parçasıdır.