İçeriğe geç
Sırakayalar Şelaleleri

Bayburt

  • Karadeniz Bölgesi

Bayburt Hakkında

Doğu Anadolu’yu Karadeniz’e bağlayan Erzurum-Trabzon yolunda bulunan Bayburt, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde 3.652 kilometrekarelik alana kurulmuş bir şehirdir. Bayburt; kuzeyde Trabzon, kuzeydoğuda Rize, doğu ve güneydoğuda Erzurum, güneyde Erzincan, batıda da Gümüşhane illeriyle çevrilidir. Halkının hatırı sayılı bir kısmının Türkmen-Çepniler olan şehir, tarihî İpek Yolu üzerinde bulunmaktadır. Bu nedenle tarihinde birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır.

Bayburt şehrinin adı eski Kafkas dillerden birini konuşan Urartu/Khaldiler'in bölgeye egemen olduğu dönemlerde, Khalt (Halti) halkı arasında gerçekleşen Hint-Avrupa dilli Mitanni göçmenlerinin sızmaları sonucunda verilmiştir. Bayburt'un bir müddet Roma İmparatorluğu hakimiyetine girdiği ve bu imparatorluğun ikiye ayrılması üzerine Doğu Roma toprakları içinde kaldığı bilinmektedir. Başka bir tarih sahnesinde ise Bayburt'un Türkmenlerin ilk yerleşim yeri olduğu söylenmektedir.

Bayburt'ta Doğu Karadeniz iklimiyle Doğu Anadolu’da hakim olan karasal iklim arasında bir geçiş iklimi hüküm sürmektedir. Bu sebeple yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı geçmektedir.

Ekonomisinin önemli bir bölümünü tarım ve hayvancılık oluşturur. Tarım ürünü olarak hububat çeşitleri, yem bitkileri, şeker pancarı ve az da olsa meyve sebze üretimi yapılır. Bulunduğu bölgenin büyük bir kısmı kıraç olup Çoruh Vadisi'nde, Aydıntepe ve Sünür Ovalarında sulu tarım yapılmaktadır. Rafting yapabileceğiniz Çoruh Nehri de Bayburt sınırları içindedir.

Bayburt'ta halk için el sanatları çok önemlidir. Bakır işlemeciliği, taş işlemeciliği, ehram ve kilim dokumacılığı oldukça yaygındır. Hediyelik eşya olarak bu el sanatı ürünlerinden alabilrisiniz. Özellikle tamamı ile koyun yününden yapılan ehram bu yöreye özgü kadınların giydiği bir giysidir.

Bayburt el değmemiş doğasıyla adeta huzur şehridir. Ulu dağların, kar suyunun biriktirdiği dağ göllerinin, yüce çam ormanlarının yanında kamp ve piknik yapmak daha önce edinmediğiniz bir tecrübe olabilir. Bayburt'ta bu saklı cennetleri doya doya keşfetmek için birkaç haftaya ihtiyacınız olabilir. Yakupabdal Göleti ve Doğa Parkı, Aslandağı Vilayet Ormanı, Kavakyanı Şelaleleri, Kaçkar Dağları Balıklı Göl ve Aygır Gölü Bayburt'taki bakir doğal alanlardır.

WhatsAppX

Bayburt'un meşhur yemekleri ve tatlıları

  • Kara Pancar

    Kara Pancar

    Coğrafi işaretli bir yemektir; tescile göre kurutulmuş kemikli et, yeşil mercimek, bulgur, soğan, salça ve kurutulmuş evelik otuyla hazırlanır.

  • Su Böreği

    Su Böreği

    Yumurta ve sütle yoğrulan katı hamur ince yufkalar halinde açılır, haşlanıp kat kat dizilerek fırında pişirilir.

  • Ekşi Lahana

    Ekşi Lahana

    Lahana turşusu, tuzlanıp kurutulmuş kemikli et, bulgur, kuyruk yağı ve salçayla tencerede pişirilen mayhoş bir yemektir. Bayburt Ekşi Lahana coğrafi işaretle tescillidir.

  • Galacoş

    Galacoş

    Mercimek et, soğan ve salçayla pişirilir; sulandırılıp ısıtılan kurut ya da süzme yoğurtla birlikte, kuru ekmek doğranarak yenir.

  • Kesme Çorbası

    Kesme Çorbası

    Evde açılıp ince ince kesilen hamurla yapılan bir çorbadır.

  • Lor Dolması

    Lor Dolması

    Çökelek ve evelik otuyla yapılır.

  • Süt Böreği

    Süt Böreği

    İnce yufkaların arasına kavrulmuş fındık serpilerek fırında pişirilen, üzerine süt şerbeti dökülen tatlı bir börektir. Bayburt’ta özellikle ramazanda, bayram ve düğünlerde yapılır; coğrafi işaretle tescillidir.

  • Tatlı Çorba

    Tatlı Çorba

    Coğrafi işaretli bir tatlıdır. Ana malzemesi kuşburnudur; kuru meyve, baklagil ve şekerle yapılır. Çorba görünümündedir ama tatlıdır, düğün ve bayram gibi özel günlerde pişirilir.

  • Tel Helva

    Tel Helva

    Limonla kaynatılan şeker şurubu kıvamını bulunca kavrulmuş unla çekilip tel tel olana kadar işlenir.

  • Yalancı Dolma

    Yalancı Dolma

    Lahana dolmaları kurutulmuş kemikli et ve salçalı soğanlı harçla birlikte pişirilir, üzerine kızdırılmış tereyağı dökülerek sıcak servis edilir. Bayburt Yalancı Dolma coğrafi işaretle tescillidir.

  • Herse

    Herse

    Yarma buğday tavukla birlikte uzun süre pişirilip ezilir; keşkeğe benzeyen bir yemektir.

Bayburt'da gezilecek yerler

Sırakayalar Şelaleleri

Sırakayalar Şelaleleri

Bayburt il merkezine bağlı olan Sırakayalar Köyü’ndeki şelaleler, yeşilin her tonunu görebileceğiniz büyüleyici bir doğanın içerisinde bulunmakta.Sırakayalar Şelaleleri, hem köyün girişinde hem de içinde olmak üzere toplam iki tanedir. Sırakayalar Şelaleleri’nin çevresi özellikle yaz aylarında mesire yeri olarak kullanılıyor. Yöre halkının sürekli gidip zaman geçirdiği bölge yapılan pikniklerle kalabalıklaşır sıcak havalarda.Şehrin tarihi değerleri olan Bayburt Kalesi, Bayburt Saat Kulesi, Korgan Köprüsü’nü ziyaret ettiğiniz günlerde Sırakayalar Şelaleleri’ne uğrayıp hem dinlenebilir hem de doğanın içinde keyifli bir piknik yapabilirsiniz.

Aydıntepe Yeraltı Şehri

Aydıntepe Yeraltı Şehri

Tarihi zenginliklerini, doğanın eşsiz parçalarını ilçelerine, köylerine, küçük mahallelerinde saklayan Bayburt, başlı başına keşfedilmesi gereken bir şehir…

Bayburt’un tarihi izlerine tanıklık ederken aynı zamanda farklı yaşam izlerine rastlayacağınız Aydıntepe Yeraltı Şehri, gezeceğiniz ilk noktalardan biri olabilir. Aydıntepe Yeraltı Şehri, şehir merkezine 25 kilometre uzaklıkta bulunmakta… Bölgenin en eski yerleşim alanlarından biri olan yeraltı şehri esasında birkaç yıl önce keşfedilmiştir. Yeraltı şehrinde başlatılan kazılar sonucunda birçok tarihi değer de gün yüzüne çıkarılmış durumda. Tabii bu durum şehrin turizmini hareketlendirecek önemli bir adım olmuştur.

Birçok kollara ayrılan ve her adımda heyecanlı bir yolculuk olduğunu hissettirecek olan Aydıntepe Yeraltı Şehri sizin de keşifleriniz arasında mutlaka olmalı.

Helva Köyü Buz Mağarası

Helva Köyü Buz Mağarası

Bayburt’un en güzel mağara oluşumlarından biri olan Buz Mağarası, il merkezine yaklaşık 33 kilometre uzaklıkta bulunan Helva Köyü’nde yer alıyor.

Helva Köyü Buz Mağarası’nı gezmek, keşfetmek, buradaki sarkıt ve dikitlere şahit olmak farklı bir dünyada soluk aldığınızı hissettirecek. Buz Mağarası, yöre halkı tarafından soğuk hava deposu olarak kullanılmış zaman zaman.

Bayburt her ne kadar turizm açısından gelişmemiş olsa da sahip olduğu gezi alanlarıyla keşfedilmeye değer bir şehir… Çımağıl Mağarası’nın gizemi, Bayburt Kalesi’nin veBayburt Saat Kulesi’nin tarihi değeri ve daha birçok noktası gerçekten görülmeye değer kılıyor bu şehri.

Çımağıl Mağarası

Çımağıl Mağarası

Bayburt’un gizli kalmış yeraltı dünyasına keşif yapma imkanı sunan Çımağıl Mağarası, il merkezine 35 kilometrelik bir mesafede yer alan Aşağı Çımağıl Köyü’nde bulunmakta.

Mağara, çok fazla bilinmiyor olsa da, gerçekten gizemli ve mistik bir atmosfere sahip. Uzunluğu 110 metre olup, tavan yüksekliği bazı bölümlerde 30 metreyi buluyor. Çımağıl Mağarası’nın içerisindeki sarkıtlar ve dikitlerin yanı her mağarada göremeyeceğiniz traverten basamakları, org desenli duvarlar, mağara çiçekleri, mağara incileri ve fil kulakları vardır. Esasında önemli bir gezi alanı olan mağaraya pek turist uğramıyor. Bunun sebebi, mağaranın tanıtımının çok fazla tanıtımının yapılmamış olmasıdır.

Çımağıl Mağarası’na Aşağı Çımağıl Köyü’ndeki Taşındibi Mahallesi’nden başlanıyor. Fakat zorlu bir yola sahip. Sarp kayalıklar eşliğin yaklaşık 1 saat sürüyor mağaraya gitmek. Yine de mağaranın güzelliğini gördükten sonra bu yolculuğun tüm zorluklara değdiğini hissedeceksiniz.

Dede Korkut Kümbeti

Dede Korkut Kümbeti

Bayburt il merkezine yaklaşık 39 kilometrelik uzaklıkta bulunan Masat Köyü’ndeki Dede Korkut Kümbeti, şehrin en gezilesi noktalarının başında geliyor.

Halk arasında Ali Baba Kümbeti olarak adlandırılan türbenin Dede Korkut’a ait olduğu düşünülmektedir. Kümbetin mimarisi incelendiğinde çok eski bir yapı olduğu anlaşılmakta. Öyle ki, 9. yüzyılla tarihlendiriliyoru. Fakat 1994 yılında geçirdiği onarımın ardından orijinalliğinden uzaklaşmıştır. Kümbet, şehrin turizmi hareketlendiren yapılar arasındadır.

Korgan Köprüsü

Korgan Köprüsü

Halk arasında Meliğin olarak bilinen, tarihi kaynaklarda Korgan olarak geçen köprü, İpek Yolu’nun üzerinde bulunduğu için tarih boyunca önemli bir yere sahip olmuştur.

Bayburt- Akşar beldesinde yer alan Korgan Köprüsü’nün yapım tarihi kesin olarak bilinmese de 13. veya 14. yüzyılda Selçuklu döneminde yapıldığı tahmin edilmekte. Köprü uzunluğu 43,20 metre olup, genişliği 4 metreyi bulunuyor. Yapımı sırasında moloz taş ve ince yontulmuş sarı taş kullanılmıştır.

Bayburt Saat Kulesi

Bayburt Kalesi’nin hemen önünde yükselen Saat Kulesi, heybetli mimarisiyle şehir merkezinin hemen hemen her noktasından görülmektedir.

Bayburt Saat Kulesi’nin yapımı 1923’e dayanmakta… Cumhuriyetin ilan edilmesiyle yapımına başlanan kulenin inşaatı tam 1 yıl sürmüştür. Muhittin Usta adında bir taş ustası tarafından yapımına başlanmış, Rizeli İbrahim Usta tarafından tamamlanmıştır. Kulenin uzunluğu 21 metreyi bulmakta. Aynı zamanda şerefesi de mevcut. Kulenin saati ise İsviçre’den getirilmiş olup, sağlamlığını hala kurmaktadır.

Bayburt Kalesi

Bayburt Kalesi, şehrin yüksek tepelerinden birinde yalçın kayalar üzerinde inşa edilmiştir. Kale şehrin simgelerinden biridir.

Kim veya kimler tarafından yapılmış olduğu hakkında kesin bilgiler yok. Buna rağmen yapılar araştırmalar sonucunda, kaledeki ilk yapının Ermenilere ait olduğu düşünülmekte ve Bagrad Sülalesi zamanından çok önce kalenin yapılmış olduğu tahmin edilmektedir. Bayburt Kalesi, tarih boyunca birçok medeniyetin dikkatini çekmiştir. Roma, Bizans, Ermeni, Arap, Komnenos… Her medeniyetten küçük izlere taşır. Kale halk tarafından Çinimaçin Kalesi olarak da adlandırılıyor.

Bayburt Kalesi’nin dönem dönem birçok onarımdan geçtiği, hemen fark ediliyor. Kalenin içerisindeki kilise kalıntısı ve Yağlı Mağara da göreceğiniz tarihi değerler arasında.

Kop Şehitliği

Kop Şehitliği

Bayburt il merkezine yakın bir konumda bulunan ve Bayburt-Erzurum karayolunun yaklaşık 40 kilometresinde yer alan Kop Şehitliği, gerek yöre halkı tarafından gerekse şehre turistik amaçlı gelen ziyaretçiler tarafından gezilip görülen yerlerin ilk sıralarında yer alıyor.

Kop Şehitliği, 1916 yılında Çoruh Havzası’nda Rus kuvvetlerine direnen ve şehit olan askerlerimizin anısına yapılmıştır. Yapım yılı 1963’tür.

Şehitlik, Maden beldesindeki Kop mevkiinde bulunmakta ve kolay bir ulaşım yoluna sahip… Bu sebepten dolayı Bayburt’a gelen turistlerin gezi noktaları arasındadır.

Baksı Müzesi

Baksı Müzesi

Doğu Karadeniz’in sınırları içerisinde bulunan Bayburt, turistlerin çok fazla dikkatini çekmese de gezilecek, görülecek birçok noktaya sahiptir.

Bayburt’un ilk gezi durakları arasında Baksı Müzesi yer alıyor. Şehrin 45 kilometre dışında kalan, Çoruh Vadisi’ne bakan yüksek bir tepe üzerindeki Bayraktar Köyü sınırlarında bulunuyor Baksı Müzesi. Müze binası oldukça ilginç bir mimariye sahip… Müzenin açılışı 2010 yılının Haziran ayında yapılmış olupİçerisinde atölyeler, kütüphane, sergi salonları ve konuk evleri mevcut.

Baksı Müzesi’nin açılmasının en büyük sebebi, yoğun göç veren şehre sanatı yeniden kazandırmaktır. Aynı zamanda bölgenin de ekonomik hayatını hareketlendirmektedir.

Kaynak: https://www.gezilebilecekyerler.com/bayburtta-gezilecek-yerler/

Bayburt'da kültür ve sanat

Bayburt, köy ve mahalle odalarıyla tanınır. Vikipedi'ye göre bu gelenek Türkiye'de yalnızca Bayburt'ta yaşatılmaktadır. Odalar önce varlıklı ailelerin cenaze, düğün ve sohbetlere ev sahipliği yapmak için kurduğu yerlerdi.

Kışın insanlar odalarda hikâye ve halk masalları anlatır, aşık karşılaşmaları ve oyunlar yapardı. Otel olmayan köylerde misafirler de burada ağırlanırdı. Odalar çoğunlukla 100-150 metrekare büyüklüğündedir; duvar dibinde halılı oturma yerleri ve ahşap tavanları vardır. Bugün birçoğunda salon, mutfak ve kütüphane de bulunur.

Şehrin gezilecek yerleri arasında Bayburt Kalesi, Aydıntepe Yeraltı Şehri, çağdaş sanat müzesi Baksı Müzesi, Kenan Yavuz Etnografya Müzesi, Bayburt Ulu Camii ve Korgan Köprüsü sayılabilir.

Yaz aylarında Dede Korkut Şenlikleri yapılır, 21 Şubat kurtuluşu her yıl kutlanır. Ramazan'ın on dördüncü gecesi çocuklar iftardan sonra birbirine şeker, kuruyemiş ve meyve dağıtır.

Bayburt'un tarihçesi

Bayburt, Bizans döneminde Haldia teması içindeydi ve kalesi I. Justinianus zamanında (527-565) güçlendirildi. Bizans kaynakları ona Payper, Paypert ya da Babert der. Selçuklular 1054'teki akında alamadı; şehri 1072'de Saltuklular aldı, 1098'de Danişmendliler.

1202'de Anadolu Selçuklu yönetimine giren şehir, 1230'da Alâeddin Keykubad tarafından yeniden alındı. 1243 Kösedağ Savaşı'ndan sonra Moğol baskısı altında kaldı ve 1308'de İlhanlı valilerine geçti. Tebriz-Trabzon ipek yolu üzerinde olduğundan zenginleşti ve Marco Polo da buradan geçti. 1395'ten 1501'e kadar Akkoyunlular elinde kaldı.

Osmanlı topraklarına Ekim 1514'te Bıyıklı Mehmed Paşa ile katıldı. 1553'te Şah Tahmasb'ın akınına karşı başarıyla savunuldu. Evliya Çelebi 1647'de Pazar günü kurulan, binlerce kişinin toplandığı bir pazardan ve yaklaşık 300 dükkândan söz eder.

19 Temmuz 1829'da Ruslar şehri aldı, ancak Edirne Antlaşması'yla birkaç ay sonra ayrıldılar. 16 Temmuz 1916'da tekrar işgal edildi; 21 Şubat 1918'de kurtuldu. Bayburt 21 Haziran 1989'da il oldu.

Bayburt'a ulaşım

Bayburt ulaşım seçenekleri arasında karayolu ve havayolu bulunmaktadır. Türkiye'nin her yerinden otobüs firmaları sefer düzenlemektedir. Havayolunu seçecekler için Erzurum Uluslararası Havalimanı ile Bayburt merkez arası 50 kilometre mesafededir. Otomobil ile seyahat edecekler için İstanbul 1.124 kilometre, İzmir 1.374 kilometre, Antalya 1.151 kilometre, Ankara 778 kilometre, Gaziantep 715 kilometre mesafededir.

Bayburt'un ilçeleri

  • Aydıntepe
  • Demirözü
  • Merkez

Bayburt'un ekonomisi

Bayburt'ta ekonomik hayat tarih boyunca pek değişmedi; temel güç tarım ve hayvancılıktı, ticaret ve sanayi hiçbir zaman ağır basmadı. Tahıllar, yem bitkileri ve şeker pancarı yetiştirilir; meyve ve sebze sınırlıdır.

Arazinin çoğu kurak olduğundan sulu tarım Çoruh vadisinde, özellikle Aydıntepe ve Sünür (Çayıryolu) ovalarında yapılır. En önemli geçim kaynağı hayvancılıktır; mera hayvancılığı yaygındır, besicilik gelişmektedir. Arıcılık da artmış ve ilin her yerinde bal üretilir.

Yorumlar

Yorumlar yükleniyor…

    Bayburt hakkında yorum yazın

    Hesap gerekmez. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. E-posta adresi istemiyoruz.

    0 / 2000